Badan Peguam Malaysia Gesa Akses Perbankan Diberikan kepada Individu Tanpa Negara

Badan Peguam Malaysia secara rasmi telah menggesa Bank Negara Malaysia (BNM) dan industri perbankan untuk melaksanakan langkah-langkah yang membolehkan individu tanpa negara membuka akaun bank asas. Badan perundangan itu berhujah bahawa ketidakupayaan untuk mendapatkan perkhidmatan kewangan formal pada masa ini akibat ketiadaan dokumen pengenalan diri yang diiktiraf menjadi halangan besar bagi individu-individu ini, sekali gus menghalang mereka daripada menyertai ekonomi formal.

Dalam satu kenyataan baru-baru ini, Presiden Badan Peguam Malaysia, Anand Raj menekankan bahawa individu tanpa negara kini menghadapi cabaran besar dalam kehidupan seharian kerana mereka tidak dapat mengakses kemudahan perbankan penting. Menurut penerbit asal, Badan Peguam menegaskan bahawa penyediaan akses kepada akaun asas merupakan langkah perlu untuk menyelaraskan amalan keterangkuman kewangan dengan realiti mereka yang hidup di Malaysia tanpa dokumen undang-undang.

Mekanisme bagi cadangan ini masih berada di peringkat awal advokasi. Badan Peguam Malaysia belum memperincikan bagaimana industri perbankan akan mengesahkan identiti individu-individu ini tanpa dokumen standard yang dikeluarkan oleh kerajaan, dan tidak juga menggariskan perlindungan kawal selia khusus untuk mencegah potensi jenayah kewangan. Gesaan ini tertumpu terutamanya kepada aspek hak asasi manusia dan penyertaan ekonomi, serta mendesak pengawal selia untuk meneliti semula kriteria pembukaan akaun.

Pada masa ini, bank-bank di Malaysia mematuhi rangka kerja Anti-Pengubahan Wang Haram dan Pencegahan Pembiayaan Keganasan (AML/CFT) yang ketat, yang mewajibkan proses "Kenali Pelanggan Anda" (KYC) yang rapi. Proses ini biasanya memerlukan MyKad atau pasport yang diiktiraf, menyebabkan mereka yang tidak mempunyai kerakyatan atau dokumen pemastautin sah tersisih daripada ekosistem perbankan digital dan formal.

Bagi pengguna purata di Malaysia, perkembangan ini adalah penting kerana pengecualian kewangan mewujudkan ekonomi tidak rasmi selari yang beroperasi di luar pengawasan terkawal. Apabila sebahagian populasi tidak mampu menggunakan pindahan bank, dompet digital, atau akaun simpanan formal, ia boleh merumitkan transaksi perniagaan bagi perusahaan kecil dan sederhana (PKS) yang menggaji mereka. Jika individu-individu ini dibawa masuk ke dalam sistem perbankan formal, ia boleh memudahkan pembayaran gaji yang lebih telus dan mengurangkan pergantungan kepada transaksi tunai.

Bagi pekerja dan PKS di Malaysia, langkah ini mencadangkan potensi peralihan ke arah ekonomi digital yang lebih inklusif. Jika bank menerima pakai struktur akaun "asas" berperingkat untuk individu tanpa negara, ia boleh memprofesionalkan tenaga kerja dalam pelbagai sektor, seperti pertanian dan pembinaan, di mana pekerjaan tidak rasmi adalah perkara biasa. Walau bagaimanapun, bagi pelabur dan sektor perbankan, langkah ini merupakan tindakan yang perlu diseimbangkan dengan teliti antara tanggungjawab sosial dan keperluan pematuhan ketat yang dikuatkuasakan oleh BNM bagi mengekalkan integriti sistem kewangan negara.

Konteks ekonomi yang lebih luas menjadi latar belakang kepada perdebatan ini. Dengan pertumbuhan KDNK benar Malaysia kini berada pada tahap kukuh 6.0% tahun ke tahun, negara sedang berusaha untuk memaksimumkan produktiviti buruh dan penyertaan ekonomi. Walaupun kadar pengangguran negara berada pada 3.0%, dengan kira-kira 520,300 orang kini menganggur, penggubal dasar sentiasa menilai cara untuk mengoptimumkan tenaga kerja sedia ada. Mengintegrasikan populasi yang terpinggir ke dalam sistem kewangan secara teorinya boleh menyokong matlamat ekonomi yang lebih luas, dengan syarat risiko penipuan identiti dan pengubahan wang haram dapat dikurangkan.

Selain itu, perbincangan ini timbul pada masa kos sara hidup kekal menjadi tumpuan kerajaan, dengan inflasi utama pada 1.9% setakat Ogos 2026. Semasa kerajaan menguruskan penyelarasan subsidi bagi barangan penting seperti bahan api—di mana RON95 kini berharga RM1.99 di bawah skim BUDI95 tetapi RM4.37 tanpa subsidi—memastikan semua penduduk dapat menguruskan kewangan mereka melalui saluran formal menjadi perkara yang menyentuh kestabilan ekonomi.

Masih belum dapat dipastikan sama ada BNM berhasrat untuk menyemak garis panduan KYC semasa atau jika industri perbankan akan membangunkan rangka kerja khusus untuk individu tanpa negara. Kebolehlaksanaan dasar sedemikian, termasuk piawaian dokumentasi khusus yang mungkin boleh diterima, belum didedahkan oleh pihak pengawal selia.