Institut Penyelidikan Khazanah Gesa Tanggungjawab Bersama dalam Membanteras Penipuan Kewangan Siber

Institut Penyelidikan Khazanah (KRI) telah mengeluarkan seruan mendesak untuk mengubah pendekatan Malaysia terhadap jenayah kewangan siber, dengan menghujahkan bahawa beban mencegah penipuan mesti beralih daripada individu yang menjadi mangsa kepada syarikat yang memudahkan transaksi digital. Menurut penerbit asal, kertas kerja institut tahun 2026 yang bertajuk Hook, Line and Sinker: Cyber Financial Scams in Malaysia, menekankan bahawa sistem semasa menghukum pengguna secara tidak seimbang, walaupun kerugian kewangan akibat penipuan telah melonjak kepada RM2.77 bilion.

Penyelidikan yang diketuai oleh Jun-E ini menekankan bahawa ekosistem kewangan digital adalah cacat secara fundamental sekiranya tanggungjawab bagi keselamatan hanya terletak pada pengguna akhir. Laporan KRI mencadangkan model tanggungjawab bersama, yang menuntut institusi kewangan, syarikat telekomunikasi, dan penyedia perkhidmatan digital mengambil langkah aktif yang mengikat dari segi undang-undang untuk mengesahkan, memantau, dan menghalang aktiviti haram di platform mereka sebelum ia sampai kepada pengguna.

Angka RM2.77 bilion yang mengejutkan itu menekankan sifat sistemik ancaman tersebut. Analisis KRI mencadangkan bahawa penipuan siber bukan lagi insiden terpencil akibat kesilapan individu, sebaliknya dimungkinkan oleh kelemahan struktur dalam infrastruktur perbankan dan ketersambungan mudah alih di Malaysia. Dengan mewajibkan bank dan syarikat telekomunikasi menanggung sebahagian daripada beban kewangan, KRI mencadangkan bahawa entiti-entiti ini akan lebih terdorong untuk melabur dengan lebih besar dalam teknologi antipenipuan yang mantap dan proaktif.

Bagi rakyat Malaysia secara purata, cadangan perubahan dasar ini mewakili potensi talian hayat. Pada masa ini, mangsa penipuan kejuruteraan sosial atau pancingan data (phishing) yang canggih sering mendapati diri mereka mempunyai ruang tindakan yang terhad, dibiarkan mengharungi polisi perbankan kompleks yang jarang memihak kepada pemulihan penuh dana yang dicuri. Peralihan ke arah akauntabiliti bersama boleh bermakna bahawa pengguna tidak lagi memikul liabiliti tunggal atas kegagalan sistem keselamatan digital, yang berpotensi memaksa bank memperketatkan protokol mereka untuk membenarkan pemindahan besar dan mengesahkan identiti digital.

Bagi PKS dan pelabur digital, peralihan ini adalah sama kritikal. Dalam ekonomi yang sedang berkembang pada kadar pertumbuhan KDNK sebenar sebanyak 6.0% tahun ke tahun, kepercayaan terhadap platform digital adalah penting untuk pertumbuhan yang mampan. Apabila perniagaan kecil atau pelabur bimbang bahawa satu pelanggaran keselamatan boleh mengakibatkan kehilangan kewangan sepenuhnya tanpa sokongan institusi, penyertaan mereka dalam ekonomi digital akan terbantut. Memastikan bank dan syarikat telekomunikasi dipertanggungjawabkan akhirnya mungkin menstabilkan pasaran digital, menjadikannya lebih selamat untuk tenaga kerja menguruskan kewangan secara dalam talian.

Wacana mengenai keselamatan kewangan ini muncul dengan latar belakang tekanan ekonomi yang sederhana. Walaupun inflasi keseluruhan kekal terkawal pada 1.8% setakat Julai 2026, kos sara hidup kekal menjadi kebimbangan utama bagi 513,400 individu yang sedang menganggur. Dalam persekitaran di mana setiap ringgit adalah penting—terutamanya bagi mereka yang menguruskan belanjawan di tengah-tengah kos bahan api yang tidak menentu seperti harga RM3.77 bagi RON95 yang tidak disubsidi—kehilangan simpanan seumur hidup akibat jenayah siber adalah malapetaka ekonomi bagi isi rumah individu dan ekonomi domestik yang lebih luas.

Kertas kerja KRI berfungsi sebagai penanda penting dalam pertempuran berterusan menentang penipuan, mengalihkan naratif daripada kempen kesedaran awam yang memfokuskan kepada "kewaspadaan" ke arah pendekatan pengawalseliaan struktur. Penggubal dasar kini mesti memutuskan sama ada untuk menyepadukan cadangan ini ke dalam rangka kerja sedia ada Pusat Respons Scam Kebangsaan (NSRC) atau meneruskan mandat perundangan baharu yang memaksa entiti kewangan dan telekomunikasi membayar ganti rugi kepada mangsa atas kelemahan keselamatan sistemik.

Apa yang masih belum disahkan ialah bagaimana entiti-entiti ini—bank, syarikat telekomunikasi, dan platform digital—akan bertindak balas terhadap cadangan peralihan liabiliti tersebut. Walaupun KRI telah menyediakan pelan hala tuju untuk perlindungan yang lebih baik, masih belum jelas sama ada kerajaan akan melaksanakan perubahan ini melalui perundangan baharu atau jika ia akan memilih standard industri yang lebih kolaboratif dan sukarela. Sama ada peralihan ini akan membawa kepada kos operasi yang lebih rendah bagi pengguna atau yuran perkhidmatan yang lebih tinggi apabila institusi menyesuaikan diri dengan profil risiko baharu mereka adalah persoalan untuk analisis pasaran masa depan.